|
Home
Welke soort?
Voorbereiding
Sprekerstips
Tarieven
Links
Vragen? Stuur ons
e-mail.
|
|
|
Tips voor sprekers die vertolkt worden
Waarom tips voor de sprekers?
Teveel mensen zien een tolk tegelijkertijd als een robot en een wandelend woordenboek. Natuurlijk, een tolk is iemand die gewend is snel te denken, te vertalen en te reageren, maar hij is geen automaat die alles volkomen vanzelf volmaakt doet. Enige hulp verbetert de kwaliteit van de vertaling. Een spreker die rekening houdt met de tolk, wordt over het algemeen beter en vollediger vertaald dan iemand die dat niet doet.
Algemene voorbereiding
Of u nu een simultaantolk of een consecutieftolk toegewezen krijgt, bedenk dat er iemand met u meeluistert die in een andere taal zo goed mogelijk moet weergeven wat u zegt. Dat houdt in dat het volgende niet goed overkomt: slecht gearticuleerde of gemompelde verhalen, opmerkingen in dialect, op afstand (voor de tolk) slecht leesbare overhead sheets of computerpresentaties. Maar bedenk ook de gevolgen van het gebruik van taalgrapjes (die lang niet altijd goed overkomen in vertaling), of gedichten. Bent u toch van plan zoiets te gebruiken, zorg dan dat de tolk die in een zo vroeg mogelijk stadium krijgt. Geef zo mogelijk zodra uw tekst vast staat een afschrift aan de organisator, met het verzoek dat door te geven aan de tolk. En als u overhead sheets, een computerpresentatie of andere visuele presentatie gebruikt, zorg dan dat ook daarvan een kopietje van tevoren verstrekt wordt aan de tolk. Maak bij het schrijven van uw tekst geen al te lange of gecompliceerde zinnen. Als u termen gebruikt die ongebruikelijk zijn, verstrek die dan van tevoren via de organisator aan de tolk, liefst met een korte omschrijving. Zelfs als u iemand bent die zijn teksten ter plekke uit de mouw schudt en niet opschrijft, noteer dan in het kort voor de tolk waarover u het gaat hebben. Denk ook na of er in uw tekst citaten zitten die misschien al in vertaling beschikbaar zijn. Een voorbeeldje: een toespraak tijdens een congres over christelijke aangelegenheden, waarin de Bijbel aangehaald wordt, is een uitstekende gelegenheid om de tolk te helpen door van tevoren de tekstverwijzingen op te geven. Is daar van tevoren geen gelegenheid voor, vermeld dan tijdens het spreken duidelijk waar u de aanhalingen vandaan haalt. In dit voorbeeld kunt u nog een stapje verder gaan, en de aanhaling alleen aankondigen en vervolgens de vertaling door de tolk laten voorlezen. (Let wel: dat kan alleen als uw gehoor ééntalig is, niet als er mensen onder uw gehoor zijn die św taal spreken.)
Tijdens het spreken
(met simultaanvertaling)
Wordt u simultaan vertaald, spreek dan niet al te snel. Bedenk dat de tolk u moet bijhouden. Sommige zijn hoge snelheden gewend, maar neem het risico niet. Articuleer duidelijk. Spreek zo rechtstreeks mogelijk in de microfoon. Gebruik geen dialect. Vermijd taalgrapjes en gedichten.
Tijdens het spreken
(met consecutiefvertaling)
Wordt u consecutief vertaald, spreek dan in korte zinnen. Maakt u tóch een lange zin, hak die dan in stukjes en geef de tolk de gelegenheid om elke afzonderlijke zinsnede te vertalen. Pas hier wel mee op, en doe het niet als het niet absoluut nodig is, want door de verschillende grammatica en verschillende woordvolgorde in bijvoorbeeld Engelse en Nederlandse zinnen, kunt u hiermee juist een probleem scheppen. (Met andere woorden: alleen in stukjes hakken als u echt een hele lange zin hebt.) Vaak zal de tolk naast of bij u staan of zitten. Als u iets voorleest, laat hem zo mogelijk dan meelezen. Hoe uw microfoon ook staat, spreek nooit van de tolk af (dus als uw tolk rechts staat, spreek dan niet naar links). Ondanks een eventuele geluidsinstallatie kan het voorkomen dat hij u dan niet verstaat. Gaat u een lijst oplezen met woorden of namen in de doeltaal, geef hem dan gewoon aan de tolk en laat hem dat doen - tenzij u heel zeker bent van de juiste uitspraak. Verder geldt hetzelfde als bij het simultaantolken: Articuleer duidelijk. Gebruik geen dialect. Vermijd taalgrapjes en gedichten. (En als u toch een gedicht of ander lastig citaat wilt gebruiken, laat de tolk zo mogelijk dan meelezen.)
Overigens
En verder dient u gewoon uw gezonde verstand te gebruiken. Houd in gedachten wat het inhoudt om vertolkt te worden, en pas uw (spreek)gedrag daar op aan. U bent nu niet de enige spreker, maar de tolk is ook spreker namens u in een andere taal. Geef hem de gelegenheid om uw woorden zo goed mogelijk weer te geven.
|
|
Spreker - z. nw.
1: iem. die spreekt;
2: degene die het woord voert
3: iem. die een redevoering of lezing houdt
3a: persoon voor zover hij in het openbaar kan spreken.
(Van Dale.)
|
